Nieuws

Museum Nienoord verheugd door erfenis oud-borgbewoners

23 oktober 2026

Directeur Geert Pruiksma van Museum Nienoord in Leek kan zijn geluk bijna niet op. In de afgelopen maanden keerde het ene na het andere pronkstuk dat ooit in Borg Nienoord stond terug. En daar blijft het niet bij. Het museum bleek als erfgenaam in het testament te zijn opgenomen toen twee familieleden van oud-borgbewoners onlangs overleden. En dus sloeg Pruiksma z’n slag.

‘We zijn daar net wezen inladen, hebben rondgekeken en een bus vol spullen mee teruggenomen’, zegt een glunderende Pruiksma. Hij wijst op een schilderij van de borg. ‘Dat vind ik heel bijzonder, omdat je de borg ziet zoals-ie er vroeger bij stond. Je ziet hoe enorm veranderd-ie is. ik gok dat het een achttiende-eeuws schilderij is, maar weet het niet zeker.’

Hij erkent dat zo’n erfenis voor een museum een echte snoepwinkel is. ‘Dit’, zegt Pruiksma bij een schilderij van een meisje, ‘is Anneke van Panhuys. Zij is in 1907 verweesd, toen haar ouders en grootouders verdronken in het Hoendiep. Anneke is toen naar een tante in Den Haag gegaan en is daar opgegroeid. Haar kinderen hebben ons nu alles geschonken wat hier nu staat.’

Van trouwjurken tot bedankbriefjes
Die schenking bestaat uit de meest uiteenlopende voorwerpen. Eerder werd Borg Nienoord al herenigd met zeven portretten, een oude halbank en een historische vaas. Naast de schilderijen zijn er ditmaal ook dozen vol spullen mee teruggenomen naar Leek. ‘Trouwjurken, dansschoenen, bedankbriefjes, speelgoed, knuffels, kleding van dienstboden, echt van alles’, somt hij op. Het museum is er maar wat blij mee, stelt de directeur. ‘Het zijn niet alleen prachtige kunstvoorwerpen, maar ook spullen die ze overdag gebruikten. Die hebben misschien wel honderd jaar op zolder gelegen. Ongelooflijk eigenlijk.’
Klein, blauw doosje
Het mooiste item dat is nagelaten aan het museum is misschien ook wel het kleinste van alles wat op tafel staat. Pruiksma wijst op een klein, blauw doosje. ‘Echt een verrassing’, zegt Pruiksma. ‘We hebben ‘m al even opengemaakt en ik krijg er, terwijl we dat nu wéér gaan doen, weer kippenvel van.’ Op het doosje staan de letters W en E gegraveerd, refererend aan de namen Wilhelmina en Emma. ‘Zij hebben in 1892 bij de familie Van Panhuys gelogeerd. Het is vrij zeker dat de familie deze gekregen heeft van koningin Emma en koningin Wilhelmina. Deze gaat meteen de kluis in. Hier is een hele gewillige markt voor’, zegt hij met een tevreden glimlach.

Alle spullen die Borg Nienoord nu rijker is, krijgen tijdens de herinrichting van de borg de komende jaren een nieuw plekje. ‘Dan zoeken we een mooie plek voor al deze stukken. Er staat nog een boel werk te wachten, want alles moet nog worden gefotografeerd, geregistreerd, onderzocht en uiteindelijk gepresenteerd worden. Maar dat doen we met plezier.’

Portretten van (van links naar rechts) Hette van Hemmema, Geertruid von Willich en Anneke van Panhuys